Hành Trình Trên Đất Nước Vĩ Đại

TWITTER

1/1/1970


» ExaLine

Matrioshka - Giai thoại búp bê Nga


www.bambooclub.ru_files_66128_matreshki.jpg

Không chỉ là một loại đồ chơi cho trẻ em Nga, búp bê Matrioshka đã trở thành một phần biểu tượng của đất nước phía Bắc này. Bắt đầu vào những năm 90 của thế kỷ 19, A.Mamontova đã đem về một loại đồ chơi từ Nhật Bản mang hình ảnh một cụ già hói đầu và tốt bụng - hình ảnh một nhà thông thái, bổ sung vào kho tàng đồ chơi cho trẻ con Matxcơva. Búp bê Matrioshka khi đó mang hình ảnh của một cô gái trongtrang phục dân tộctruyền thống: áo xa-ra-phan, yếm và khăn trùm đầu và thường có khoảng 8 búp bê trở lên.

Hình tượng các búp bê gái về sau cũng được lần lượt thay đổi sang búp bê bé trai còn con búp bê trong cùng nhỏ nhất là hình ảnh một đứa trẻ quấn tã. Tên gọi Matrena thời đó đã được rất nhiều người biết đến và cái tên Matrioshka cũng bắt nguồn từ đó.

Ngày nay, chỉ có những đồ chơi - đồ lưu niệm bằng gỗ được tiện, vẽ bao gồm nhiều mẫu lớn nhỏ lồng vào nhau mới được gọi là búp bê Matrioshka. Những đồ chơi không lồng được vào nhau chỉ đơn giản là “đồ chơi tiện”. Thứ đồ chơi này khá đặc biệt, nó bao gồm nhiều con búp bê lồng vào nhau. Những búp bê với đủ mọi hình tượng mới cũng đồng thời xuất hiện, đó là hình ảnh chú bé mục đồng với cây sáo,ông cụ râu ria bạc trắng tay cầm cây gậy lớn, chú rể hào hoa với hàng ria mép và cô dâu trong trang phục váy cưới. Trí tưởng tượng của các họa sĩ hết sức phong phú và không hề bị hạn chế. Những búp bê Matrioshka đã được bố trí theo nguyên tắc khác nhau để đáp ứng mục đích của mình - một món quà. Theo đó, bên trong búp bê Matrioshka “Cô dâu, chú rể” cũng đồng thời có đủ chỗ chứa cả những người họ hàng gần xa và chúng được hoàn thành đúng vào những ngày nhất định. Ngoài ra, sự chú ý đặc biệt của loại búp bê này cũng hướng về các câu chuyện cổ tích như những búp bê được làm theo truyện “Repka”, “Cá vàng”, “Hoàng tử Ivan”, “Chim lửa” và nhiều truyện khác cũng được búp bêMatrioshka minh họa hết sức sinh động.

Ngoài đề tài gia đình, búp bê Matrioshka cũng được tính toán trên những mức độ thông thái và trình độ học vấn nhất định. Như nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn N.V.Gogol những con búp bêMatrioshka miêu tả các nhân vật trong các tác phẩm của ông đã ra mắt đông đảo công chúng: đó là các nhân vật trong vở hài kịch “Viên thanh tra” (Khlestakov, cư dân thành phố, quan toà, ông Giám đốc bưu điện cùng nhiều nhân vật khác). Năm 1912, nhân dịp kỷ niệm 100 năm trận đánh Borodino, những búp bê mang hình tượng Kutuzov và Napoleon cũng đã được hoàn tất. Bên trong những con búp bê này là những hình ảnh nhỏ dần của các chiến hữu, thành viên ban tham mưu của hai vị tướng tài ba cùng những người tham dự trận chiến lịch sử này. Còn rất nhiều những búp bê thể hiện các nghi thức cũng như các tác phẩm văn học dân gian.

Búp bê Matrioshka trở nên phong phú không chỉ nhờ các hình vẽ mà cả bởi số lượng búp bê lồng vào nhau. Đầu thế kỷ 20, tại Sergiev Posad, những con búp bê Matrioshka có tới 24 con lồng vào nhau, đến năm 1913 người thợ tiện Nikolai Bulychev đã phá kỷ lục với số lượng búp bê là 48. Nghề làm búp bêgỗ đã mang lại công ăn việc làm cho nhiều ngôi làng, đặc biệt là mang lại ngành nghề cho nhiều phụ nữ trên khắp đất nướcNga

Đầu những năm 1900, những con búp bê Matrioshka đầu tiên được bán với giá khá đắt nhưng vẫn thu hút được rất nhiều người mua và một số lượng lớn đơn đặt hàng. Việc sản xuất búp bê Matrioshka sau đó nhanh chóng được mở ra khắp vùng Sergiev Posad. Xung quanh Sergiev Posad là những khu rừng, còn ngay tại vùng này có rất nhiều thợ tiện gỗ giàu kinh nghiệm. Sản xuất búp bê Matrioshka đã trở nên phổ biến và rộng khắp tới mức còn có các đơn đặt hàng sản xuất từ Paris, Đức…

Đầu thế kỷ 20 búp bê Matrioshka được xuất khẩu đại trà ra nước ngoài. Các hình vẽ trên Matrioshka do đó cũng đẹp hơn và đa dạng hơn. Búp bê Matrioshka thường chủ yếu miêu tả hình ảnh các cô gái mặc áo xa-ra-phan, quàng khăn, cầm chiếc giỏ đựng đầy hoa trên tay. Búp bê Matrioshkangay lập tức được truyền bá rộng rãi và bắt đầu mở rộng cơ sở sản xuất vượt ra ngoài biên giới Sergiev Posad - tới vùng Semenovsky thuộc tỉnh Nizhegorod. Búp bê tại vùng mới này bao gồm cả những nét giống và nét hoàn toàn khác với búp bê tại Sergiev Posad. Nếu tại Sergiev Posad, búp bê Matrioshka mũm mĩm và tròn trịa, đầy đặn thì tại các xưởng thủ công Semenovsky có thân hình cân đối và thon thả hơn, miêu tả hình ảnh người thiếu nữ đẹp, hoạt bát …

Là một nét văn hóa điển hình được nhiều nơi đón nhận, búp bê Matrioshka tuy chỉ mang vóc dáng một món đồ chơi nhỏ của trẻ em nhưng ngày nay nó đã được phổ biến trên toàn thế giới như một nét văn hóa đặc trưng của Nga. Một ví dụ điển hình ở ngay tại Việt Nam, với cách gọi “Búp bêNga”, có lẽ ta cũng phần nào thấy được tầm ảnh hưởng của Matrioshka trong đời sống văn hóa và tinh thần mang tính đại diện cho đất nước phía Bắc.


--> Айда.Ру - отзывы туристов о курортах и отелях. Участник Реестра Туристических Агентств